Kartopu Dünya


Kartopu Dünya, Dünyanın milyonlarca yıl boyunca, tropikal bölgelerden kutuplara kadar okyanuslar dahil tamamen buzlarla kaplı olduğu ve donduğu dönemi açıklayan bir hipotezdir.

Dünya bundan 650 milyon yıl önce, Kambriyen öncesi dönemde, tamamen buzlarla kaplanmış ancak bu tür küresel buzlanma olayları tek bir kezden ibaret olmayıp birden çok kez meydana geldiği düşünülmektedir. Bu küresel buzlanma olaylarının her birinin süresi ve kapsamı çeşitli olup Kartopu Dünya olayı sırasında yaşam, sadece buzlardan serbest olan kısıtlı bölgelerde ya da buz kalınlıklarının güneş ışıklarının fotosentez yapmasına izin verdiği dar alanlarda hayata tutunabilmiştir.

Bu olayın olduğu jeolojik devir

Cryogenian period
Art arda gerçekleşen ve inanılmaz derecede sert geçen buzul çağları Cryogenian dönemi boyunca dünyayı buz tabakalarıyla tekrar tekrar kapsayarak azalma sürecine girdiler. Kartopu Dünya ismi de verilen bu olayda buzlanmanın çok şiddetli olduğu ve buz katmanlarının ekvatora kadar ulaştığı öne sürülür..

Ayrıntılı bilgi

Kartopu Dünya hipotezi, 650 milyon yıl önce gerçekleşen bir buzul çağında, tüm Dünya yüzünün en az bir defa olmak üzere, tamamen ya da neredeyse bütünüyle buz tabakalarıyla örtülüp donduğunu ve bir kartopuna dönüştürdüğünü öne sürer. ‘Kartopu Dünya’ olarak adlandırılan bu dönemde yeryüzü, okyanuslar da dahil olmak üzere tamamen kar ve buzla örtülüydü. Jeoloji bilim topluluğu, genelde buzul kökenli olarak kabul edilen tropikal enlemlerdeki tarih öncesi dönemlere ait tortul sedimentleri ve jeolojik kayıtlardaki diğer gizemli özellikleri en iyi şekilde açıkladığı için genel olarak bu hipotezi kabul eder. Bu modele karşıt görüş bildiren uzmanlar ise küresel buzullaşmaya dair jeolojik kanıtların etkilerinin buz veya sulu karlı bir okyanusun fizibilitesine imkan vermediğini ve bu denli donmuş koşullardan bir çıkışın da pek mümkün olmayacağını öne sürerler. Dünyanın tam bir kartopu olup olmadığı veya ince bir ekvatoral çizgide suların, en azından mevsimlere bağlı olarak olsa da açık kalabildiği bir sulu kar (İng: slush) görünümünde mi olduğu gibi henüz birçok cevaplanmamış sorular mevcuttur.

Kartopu dünya olarak adlandırılan bu buzul çağın, Dünya üzerindeki biyo-çeşitliliğin birdenbire zirve yaptığı Kambriyen patlaması öncesinde gerçekleştiği göz önüne alındığında, Kartopu Dünya döneminin dünyadaki çok hücreli yaşamın evrimini tetiklemiş olduğu da düşünülebilir. Daha önce olmuş ve daha uzun sürmüş başka bir Kartopu Dünya olayı, yani 2.4 ile 2.1 milyar yıl önceki Huronian Buzul Çağı ise oksijen felaketi tarafından tetiklenmiş olabilir.

Daha fazla bilgi Wikipedia’da

Bu yazının kaynağı olan Wikipedia kullanıcıların katılım yapabileceği bir ansiklopedir. Eğer yukarıdaki bilgilerin olgusal olarak yanlış olduğunu düşünüyor veya hatalar buluyorsanız bu makaleyi Wikipedia’da değiştirebilirsiniz.

Reklamlar

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: